٭٭٭٭٭٭٭

قرآن كه بهين (مهين)كلام خوانند او را
گه‏ گاه نــه بــر دوام خواننــــد او را
برگرد پياله آيتى هست مقيم (آيتى روشن هست)
كاندر همه جا مدام خوانند او را

٭٭٭٭٭٭٭

گر در گذرم(چون فوت شوم)به باده شوئيد مرا
تلقين ز شــراب ناب گوئيـد مـرا
خواهيد به روز حشـــر يابيـــد (جوئيــــد)مــــرا
از(در)خاكِ دَرِ ميكده جوئيد مرا

٭٭٭٭٭٭٭

چندان بخــورم شــراب كايــن بوى شراب
آيد ز تراب (ترابم چو شوم)چونشوم زير تراب
تا بر سـر خـــاك مــــن رســـد مخمــــورى
از بــوى شــراب(تراب)مـن شـود مسـت و خراب

٭٭٭٭٭٭٭

اسرار جهان چنانكه در دفترما است
گفتن نتوان كه آن وبال سر ما است
چون نيست در اين مردم دانا اهلى
نتوان گفتن هر آنچه در خاطر ما است

٭٭٭٭٭٭٭

آن قصر كه بهرام در او جام گرفت
آهو بچه كرد و روبه آرام گرفت
بهرام كه گور مى‏گرفتى همه عمر
آخر ديدى كه گور بهرام گرفت

٭٭٭٭٭٭٭

امروز تو را دسترس فردا نيست
وانديشه فردات بجز سودا نيست
ضايع مكن اين دم ار دلت شيدا نيست(بيدار است)
كاين باقى عمر را بها پيدا نيست

٭٭٭٭٭٭٭

اى آمده از عالم روحانى تفت
حيران شده در چهار و پنج و شش و هفت
مَى خور چو ندانى ز كجا آمده‏اى
خوش باش ندانى به كجا خواهى رفت

٭٭٭٭٭٭٭

اى بيخبران شكل مجسَّم هيچ است
وين طارم نه سپهر اَرقَم هيچ است
خوشباش كازين (اين)نشيمن كون و فساد
وابسته يك دميم و آن هم هيچ است

٭٭٭٭٭٭٭

ايزد چو گل وجود ما ميآراست
دانست ز فعل ما چه خواهد برخواست
بى‏حكمش نيست هر گناهى كه مرا است
پس سوختن روز قيامت ز كجا است
(پس سوختن قيامت از بهر چه خواست)

٭٭٭٭٭٭٭

ايدل چو نصيب تو همه خون شدن است
احوال تو هر لحظه دگرگون شدن است
ويجان تو بدين بدن چه كار آمده‏اى
چون عاقبتِ كار تو بيرون شدن است

٭٭٭٭٭٭٭

اين كوزه چو من عاشق زارى بودست
در بند سر زلف نگارى بودست
وين دسته كه در گردن او مى‏بينى
دستى است كه در گردن يارى بودست

٭٭٭٭٭٭٭

اين كهنه رباط را كه عالم نام است
آرامگه ابلقِ صبح و شام است
بزميست كه وامانده صد جمشيدست
قصريست كه تكيه‏گاه صد بهرامست

٭٭٭٭٭٭٭

ايواى بر آن دل كه در او سوزى نيست
سودا زده مهر دل‏افروزى نيست
روزى كه تو بى‏عشق بسر خواهى برد
ضايع‏تر از آن روز تو را روزى نيست

٭٭٭٭٭٭٭

با باده نشين كه ملك محمود اينست
وز چنگ شنو كه لحن داود اينست
از نامده و رفته دگر ياد مكن
خوش باش كه از وجود مقصود اينست

٭٭٭٭٭٭٭

برتر ز سپهر خاطرم روز نخست
لوح و قلم و بهشت و دوزخ مى‏جست
پس گفت مرا معلّم از راى درست
لوح و قلم و بهشت و دوزخ با تو است

٭٭٭٭٭٭٭

بر چهره گل نسيم نوروز خوش است
در صحن چمن روى دل افروز خوش است
از دى كه گذشت هر چه گوئى خوش نيست‏
خوشباش ز دى مگو كه امروز خوش است

٭٭٭٭٭٭٭

در كف مىِ لعل و زلف دلدار به دست
بر طرف چمن كند به اقبال نشست
مَى نوشد و از دَورِ فلك ننديشد
وآنگاه شود ز باده عشرت مست

٭٭٭٭٭٭٭

بسيار بگشتيم به گِردِ دَر و دشت
يك كارِ من از گشت همى نيك نگشت
(اندر همه آفاق بكشتيم و بكشت)
در ناخوشىِ زمانه بارى عمرم
گر خوش نگذشت بارى خوشخوش بگذشت
(از كس نشنيديم كه آمد زين راه
راهى كه برفت راهرو باز نگشت)

٭٭٭٭٭٭٭

پيش از من و تو ليل و نهارى بوده ‏است‏
گردنده فلك نيز به كارى بوده‏است
(ز بهر كارى)(براى كارى)
زنهار قدم به خاك آهسته نهى
كاين مردمك چشم نگارى بوده‏است

٭٭٭٭٭٭٭

نوميد نيم چو بت‏پرستان ز كنشت
امشب من و سيمبر جوانان كنشت
مَى خواهم و معشوق چه دوزخ چه بهشت

٭٭٭٭٭٭٭

تا كى ز چراغ مسجد و دود كنشت
تا چند زيان دوزخ و سود بهشت
رو بر سر لوح بين كه استاد قلم
روز ازل آنچه بودنى بود نوشت

٭٭٭٭٭٭٭

تا هشيارم طرب ز من پنهانست
ور مست شوم در خردم نقصانست
حاليست ميان مستى و هشيارى
من بنده آن كه زندگانى آنست

٭٭٭٭٭٭٭

چندين غم مال و حسرت دنيا چيست
هرگز ديدى كسى كه جاويد بزيست
اين يك دو نفس كه در تنت عاريتست
با عاريتى عاريتى بايد زيست

٭٭٭٭٭٭٭

چون چرخ به كام يك خردمند نگشت
تو خواه فلك هفت شمر خواهى هشت
چون بايد مرد و آرزوها همه هِشت
چه مور خورد بگور چه گرگ به دشت
(چون چرخ و فلك هيچ به كام تو نگشت
خواهى تو فلك هفت شمر خواهى هشت
هرگز غم دو روز مرا گرد نگشت
روزى كه نيامد است و روزى كه گذشت)

٭٭٭٭٭٭٭

چون كار نه بر مراد ما خواهدگشت
انديشه و جهد ما كجا خواهدرفت
پيوسته نشسته‏ايم در حسرت آنك
دير آمده‏ايم و زود مى‏بايد رفت
(چون كار نه بر مراد ما خواهدگشت
انديشه و جهد ما كجا خواهدرفت
پيوسته نشسته‏ايم در حسرت آنك
دير آمده‏ايم زود مى‏بايد رفت)

٭٭٭٭٭٭٭

٭٭٭٭٭٭٭

خاكى كه بزير پاى هر حيوانيست‏
كفّ (زلف)صنمى و چهره (ابروى)جانانيست
هر خشت كه بر كنگره ايوانيست
انگشت وزير يا سر (وزيرى و سر)سلطانيست

٭٭٭٭٭٭٭

خيّام ز بهر گنه اين ماتم چيست
وز خوردن غم فائده بيش و كم چيست
آن را كه گنـــه نكــرد غفــران نبود
غفــــران ز بهــر گنــه آمـد غم چيست

٭٭٭٭٭٭٭

خيام تنت به خيمه‏اى ماند راست
سلطان روحست و منزلش در افنا است
فرّاشِ اَجَل ز بهــر ديگر منـزل
ويران كند اين خيمه چـــو سلطــان بـرخـواست

٭٭٭٭٭٭٭

دارنده چو تركيب طبايع آراست
از بهر چه او فكندش اندر كم و كاست
گر نيك آمد شكستن از بهر چه بود
ور نيك نيامد اين صور عيب كه راست

٭٭٭٭٭٭٭

در بزم خرد عقل دليل سره گفت
در روم عرب ميمنه و ميسره گفت
گر نااهلى گفت كه مى ناسره است
من كى شنوم چونكه خدا ميسره گفت‏

٭٭٭٭٭٭٭

در خواب شدم مرا خردمندى گفت
كز خواب كسى را گل شادى نشكفت
كارى چه كنى كه با اجل باشد جفت
مى نوش كه عمرهات مى‏بايد خفت

٭٭٭٭٭٭٭

در ده صنما مى كه جهان را تابى است
زان مى كه گل نشاط را زو آبى است
بشتاب كه آتش جوانى آبى است
درياب كه بيدارى دولت خوابى است

٭٭٭٭٭٭٭

در صومعه و مدرسه و دير و كنشت
ترسنده دوزخند و جوياى بهشت
وانكس كه ز اسرار خدا باخبر است
زين تخم در اندرون دل هيچ نكشت

٭٭٭٭٭٭٭

در عشق تو از ملامتم ننگى نيست
با بيخبران در اين سخن جنگى نيست
اين شربت عاشقى همه مردان راست
نامردان را از اين قدح رنگى نيست

٭٭٭٭٭٭٭

در فصل بهار اگر بتى حور سرشت
يك ساغر مى دهد مرا بر لب كشت
هر چند به نزد خلق اين باشد زشت
از سگ بترم اگر كنم ياد بهشت

٭٭٭٭٭٭٭

در هر دشتى كه لاله‏زارى بوده‏است
آن لاله ز خون شهريارى بوده‏است
هر جا كه بنفشه از زمين مى‏رويد
خاليست كه بر روى نگارى بوده‏است

٭٭٭٭٭٭٭

دل سِرِّ حيات اگر كماهى دانست
در موت هم اسرار الهى دانست
امروز كه با خودى ندانستى هيچ
فردا كه ز خود روى چه خواهى دانست

٭٭٭٭٭٭٭

دورى كه در او آمدن و رفتن ماست
او را نه بدايت نه نهايت پيداست
كس مى‏نزند دمى در اين معنى راست
كين آمدن از كجا و رفتن بكجا است

٭٭٭٭٭٭٭

زان باده كه عمر را حيات دگر است
پر كن قدحى گرچه تو را دردسر است
بر نه بكفم كه كار عالم سمر است
بشتاب كه عمر اى پسر در گذر است

٭٭٭٭٭٭٭

زهر است غم جهان و مى ترياكت
ترياك خورى ز زهر نبود باكت
با سبزه خطان به سبزه‏زارى مى خور
زان پيش كه سبزه بر دمد از خاكت

٭٭٭٭٭٭٭

زين پيش نشان بودنى‏ها بودست
پيوسته قلم ز نيك و بد ناسوده‏است
تقدير تو را هر آنچه بايست بداد
غم خوردن و كوشيدن ما بيهودست

٭٭٭٭٭٭٭

راز از همه ناكسان نهان بايد داشت
و اسرار نهان ز ابلهان بايد داشت
بنگر كه بجاى مردمان مى چكنى
چشم از همه مردمان همان بايد داشت

٭٭٭٭٭٭٭

گر از پى شهوت و هوا خواهى رفت
از من خبرت كه بينوا خواهى رفت
بنگر چه كسى و از كجا آمده‏اى
ميدان كه چه مى‏كنى كجا خواهى رفت

٭٭٭٭٭٭٭

گر گل نبود نصيب ما خار بس است
ور نور به ما نمى‏رسد نار بس است
گر خرقه و خانقاه و شيخى نبود
ناقوس و كليسيا و زنّار بس است

٭٭٭٭٭٭٭

٭٭٭٭٭٭٭

من بنده عاصيم رضاى تو كجا است
تاريك دلم نور صفاى تو كجا است
ما را تو بهشت اگر به طاعت بخشى
اين بيع بود لطف و عطاى تو كجا است

٭٭٭٭٭٭٭

من هيچ ندانم كه مرا آنكه سرشت
از اهل بهشت كرد يا دوزخ زشت
(كرد اهل بهشت خوب) (بود اهل بهشت خوب)
قوتى و بتى و باده بر لبِ كشت
اين هر سه مرا نقد و تو را نسيه بهشت

٭٭٭٭٭٭٭

مى خوردن من نه از براى طربست
نه از بهر نشاط و ترك دين و ادبست
(نز بهر فساد) (نى بهر فساد)
خواهم كه دمى ز خويشتن باز رهم
مى خوردن و مست بودنم زان سبب است
(خواهم كه ز بيخودى برآرم نفسى)(به بيخودى)

٭٭٭٭٭٭٭

مى گرچه به شرع زشت نام است خوشست
چون بر كف ساقى (شاهد)غلام است خوشست

٭٭٭٭٭٭٭

هر چند كه از گناه بدبختم و زشت
نوميد نيم ز بت‏پرستان كنشت
(نوميد نيم چو بت‏پرستان ز كنشت)
امّا سحرى كه ميرم از مخمورى
مَى خواهم و معشوق چه دوزخ چه بهشت

٭٭٭٭٭٭٭

هر دل كه در او مهر و محبت نسرشت
خواه اهل سجاده باش و خواه اهل كنشت
(گر ساكن مسجد است ور اهل كنشت)
در دفتر عشق هر كه را نام نوشت
آزاد ز دوزخست و فارغ ز بهشت
(نام هر كس كه نوشت)

٭٭٭٭٭٭٭

هر كو رقمى ز عقل در دل بنگاشت
يك لحظه ز عمر خويش ضايع نگذاشت
(هر كو ورقى ز عقل در دل) (هر كو طرفى ز عقل در دل مى‏كاشت)
يا در طلب رضاى ايزد كوشيد
يا راحت خود گزيد و ساغر برداشت‏

٭٭٭٭٭٭٭

يارى كه دلم ز بهر او زار شده‏است
او جاى دگر به غم گرفتار شده‏است
من در طلب علاج خود چون كوشم
چون آنكه طبيب ما است بيمار شده‏است

٭٭٭٭٭٭٭

يك جرعه مَى ز ملك كاوس به است
وز تخت قباد و مسند طوس به است
هر آه (هر ناله)كه رندى به سحرگاه كشد
از ناله زاهدان سالوس به است

٭٭٭٭٭٭٭

تا بتوانى غم جهان هيچ مسنج
بر دل منه از آمده و نآمده رنج
(از انده نا آمده)
خوش مِيخور و ميباش در اين دير سپنج
با خود نبرى جَوى اگر دارى گنج

٭٭٭٭٭٭٭

اى چهره تو نهاده بر نسرين طرح‏
روى تو فكنده بر بتان چين طرح
وى غمزه تو داده شه بابل را (مايل را)
اسب و رخ و پيل و بيدق و فرزين طرح

٭٭٭٭٭٭٭

چون عمر همى رود چه شيرين و چه تلخ
پيمانه چو پر شود چه بغداد و چه بلخ
(چون مى‏گذرد عمر) (چون جان به لب آمد چه نشابور و چه بلخ)
مَى خور كه پس از من و تو اين ماه بسى
از سلخ به غره آيد از غره به سلخ

٭٭٭٭٭٭٭

آنانكه اساس زهد(كار)بر زرق نهند
آيند(و) ميان جان و تن فرق نهند
بر فرق نهم خروس (سبوى)مَى را پس ازين
گر همچو خروسم ارّه بر فرق نهند

٭٭٭٭٭٭٭

آنانكه بكار عقل در مى‏كوشند
هيهات(افسوس) كه جمله گاو نر مى‏دوشند
آن به كه لباس ابلهى در پوشند
كامروز به عقل تره مِى (تيره مَى)نفروشند(بفروشند)

٭٭٭٭٭٭٭

آنانكه جهان زير قدم فرسودند
وندر طلبش هر دو جهان پيمودند
آگاه نيم از اينكه ايشان هرگز
زين حال چنانكه هست آگه بودند
(نمى‏شوم كه ايشان شب و روز)

٭٭٭٭٭٭٭

آنانكه كهن شدند و آنانكه نوند
هر يك به مراد خويش لختى بدوند
اين ملك جهان به كس نماند جاويد
رفتيم و روند(رفتند و رويم)و ديگر آيند و روند

٭٭٭٭٭٭٭

آنانكه محيط فضل و آداب شدند
در كشف دقيقه شمع اصحاب شدند
(آنها كه) (در جمع كمال)(در كشف علوم)
ره زين شب تاريك نبردند برون
گفتند فسانه‏اى و در خواب شدند

٭٭٭٭٭٭٭

آن قوم كه سجّاده پرستند خرند
زيرا كه به زير بار سالوس درند
وين از همه طرفه‏تر كه در پرده زهد
اسلام فروشند و ز كافر بترند

٭٭٭٭٭٭٭

آن كس كه زمين و چرخ و افلاك نهاد
بس داغ بلا بر دل غمناك نهاد
بسيار لب لعل و سر زلف چو مشك
در طبله زمين حقه خاك نهاد
(بسيار لب چو لعل و زلفين)

٭٭٭٭٭٭٭

آن مرد نيم كاز اجلم بيم آيد
كان نيمه مرا خوش‏تر از اين نيم آيد
جانى است مرا به عاريت داده خدا
تسليم كنم چو وقت تسليم آيد

٭٭٭٭٭٭٭

اجرام كه ساكنان اين ايوانند اسبـاب تــردد خــردمندانند
هان تا ســر رشتـه خـــرد گم نكنى كانان كه مدبرند سرگردانند

٭٭٭٭٭٭٭

از باده بساط زهد خواهدفرسود
امــروز كه دســت يافتـم بر مقصود
فـــردا اگـــر بســـوزى ار بنــــوازى
شك نيست كه آن كنى كه باشد بهبود

٭٭٭٭٭٭٭

از واقعه‏اى تو را خبر خواهم كرد
وانرا به دو حرف مختصر خواهم كرد
بـــا عشـق تـو در خـاك فـرو خواهم شد
وز مهر تو سر ز خاك بر خواهم كـرد

٭٭٭٭٭٭٭

افسوس كه سرمايه ز كف بيرون شد
در دست اجل بسى جگرها خون شد
كس نامد از آن جهان كه آرد خبرى (پرسم از وى)
كاحوال مسافران عالم چون شد

٭٭٭٭٭٭٭

امشب پى جام يك منى خواهم كرد
خود را به دو رطل مى غنى خواهم كرد
اول سه طلاق عقل و دين خواهم داد
پس دختر رز را به زنى خواهم كرد

٭٭٭٭٭٭٭

٭٭٭٭٭٭٭

اين كاسه كه بس نكوش پرداخته‏اند
بشكسته و در رهگذر انداخته‏اند
زنهار قدم بر او به خوارى ننهى
كان كاسه ز كاسه‏هاى سر ساخته‏اند

٭٭٭٭٭٭٭

اين كوزه‏گران كه دست بر گل دارند
عقل و خرد و هوش بر او بگمارند
مشت و لگد و تپانچه تا چند زنند
خاك پدرانست چه مى‏پندارند

٭٭٭٭٭٭٭

با آن دو سه نادان كه چنان مى‏دانند
از جهل كه داناى جهان ايشانند
خر باش كه از خرى ايشان به مثل
هر كو نه خر است كافرش مى‏دانند

٭٭٭٭٭٭٭

بر روى نكوى و لب جوى مل و ورد
چندانكه توان عيش و طرب خواهم‏كرد
تا بوده‏ام و هستم و خواهم بودن
مى مى‏خورم و خورده‏ام و خواهم خورد

٭٭٭٭٭٭٭

پيرى سر و برگ در خرابى دارد
گلنار رخم به رنگ آبى دارد
بام و در و چهار ركن و ديوار وجود
ويران شده و رو به خرابى دارد

٭٭٭٭٭٭٭

تا چند اسير رنگ و بو خواهى شد
وندر پى هر زشت و نكو خواهى شد
گر چشمه زمزمى و گر آب حيات
آخر به دل خاك فرو خواهى شد

٭٭٭٭٭٭٭

جانم به فداى آن كه او اهل بود
سر در قدمش اگر نهى سهل بود
خواهى كه بدانى به يقين دوزخ را
دوزخ به جهان صحبت نااهل بود

٭٭٭٭٭٭٭

چون جود ازل بود مرا انشا كرد
بر من ز نخست درس عشق املا كرد
وانگاه قراضه ريزه قلب مرا
مفتاح خزانه در معنى كرد

٭٭٭٭٭٭٭

چون رزق تو آنچه عدل قسمت فرمود
يك ذره نه كم شود نه خواهد افزود
آسوده ز هر چه نيست مى‏بايد شد
و آزاده ز هرچه هست مى‏بايد بود

٭٭٭٭٭٭٭

چون نيست در اين زمانه سودى ز خرد
جز بى‏خرد از زمانه بر مى‏نخورد
پيش آور از آنكه او خرد را ببرد
شايد كه زمانه سوى ما به نگرد

٭٭٭٭٭٭٭

حال گل و مل باده‏پرستان دانند
نى (نه)تنگدلان و تنگدستان دانند
از بى‏خبرى بى‏خبران معذورند
ذوقى در اين شيوه كه مستان دانند

٭٭٭٭٭٭٭

خرّم دل آن كسى كه معروف نشد
در فوطه و در اطلس و در صوف نشد
سيمرغ وش از سر دو عالم برخواست
در كنج خرابه جهان بوف نشد

٭٭٭٭٭٭٭

خورشيد كمند صبح بر بام افكند
كيخسرو روز باده در جام افكند
مى خور كه منادى سحرگه خيزان
آوازه اشْرَبوُا در ايام افكند

٭٭٭٭٭٭٭

٭٭٭٭٭٭٭

دادم به اميد زندگانى بر باد
نابوده ز عمر خويشتن روزى شاد
زان مى‏ترسم كه عمر امانم ندهد
چندانكه ز روزگار بستانم داد

٭٭٭٭٭٭٭

در آتش سوزنده اگر اهل بود
آن آتش سوزنده بر او سهل بود
با مردم نااهل ميا در صحبت
كز هرچه بتر صحبت نااهل بود

٭٭٭٭٭٭٭

در چشم تو عالم اَرچه مى‏آرايند
مگراى بدو كه عاقلان نگرايند
بسيار چو تو شدند و بسيار آيند
برباى نصيب خويش كت بربايند
(بر چشم تو ارچه عاشقان بگرايند
نگراى بدان كه عاقلان نگرايند
برباى نصيب خويش كت بربايند
بسيار چه تو شدند و بسيار آيند)

٭٭٭٭٭٭٭

در دل نتوان درخت اميد نشاند
همواره كتاب خرّمى بايد خواند
مى بايد خورد و كام دل بايد راند
پيداست كه چند در جهان خواهى ماند

٭٭٭٭٭٭٭

٭٭٭٭٭٭٭

در سر هوس بتان چون حورم باد
در دست هميشه آب انگورم باد
گويند خدا تو را ز مى توبه دهاد
او خود ندهد من نكنم دورم باد

٭٭٭٭٭٭٭

در عالم جان بهوش مى‏بايد بود
در كار جهان خموش مى‏بايد بود
تا چشم و زبان و گوش بر جا باشد
بى‏چشم و زبان و گوش مى‏بايد بود

٭٭٭٭٭٭٭

در ملك تو از طاعت من هيچ فزود
وز معصيتى كه رفت نقصانى بود
بگذار و مگير زانكه معلومم شد
گيرنده ديرى و گذارنده زود

٭٭٭٭٭٭٭

دهقان قضاء بسى چه ما كشت و درود
غم خوردن بيهوده نمى‏دارد سود
پركن قدح مى به كفم در نه زود
تا باز خورم كه بودنى‏ها همه بود

٭٭٭٭٭٭٭

روزيست خوش و هوا نه گرم است و نه سرد
ابر از رخ گلزار همى شويد گرد
بلبل به زبان حال پيش گل زرد
فرياد همى زند كه مى بايد خورد

٭٭٭٭٭٭٭

٭٭٭٭٭٭٭

زنهار مرا ز جام مى قوت كنند
وين چهره كهربا چه ياقوت كنند
چون درگذرم به مى بشوئيد مرا
وز چوب رزم تخته تابوت كنند

٭٭٭٭٭٭٭

شب نيست كه عقل در تحيّر نشود
وز گريه كنار من پر از دُر نشود
پر مى‏نشود كاسه سر از سودا
هر كاسه كه سرنگون بود پر نشود

٭٭٭٭٭٭٭

طبعم همه با روى چو گل پيوندد
دستم همه با ساغر و مل پيوندد
از هر جزوى نصيب خود بردارم‏
زان پيش كه جزوها به كل پيوندد

٭٭٭٭٭٭٭

عشقى كه مجازى بود آبش نبود
چون آتش نيم مرده تابش نبود
عاشق بايد كه سال ماه و شب و روز
آرام و قرار و خورد و خوابش نبود

٭٭٭٭٭٭٭

عمرت تا كى به خودپرستى گذرد
يا در پى نيستى و هستى گذرد
مى خور كه چنين عمر كه غم در پى اوست
آن به كه به خواب يا به مستى گذرد

٭٭٭٭٭٭٭

عيد آمد و كارها نكو خواهد كرد
چون روى عروس
ساقى مى لعل در سبو خواهد كرد
چون چشم خروس
افسار نماز و پوزه‏بند روزه
يكبار دگر
عيد از سر اين خران فرو خواهدكرد
افسوس افسوس

٭٭٭٭٭٭٭

فردا كه جزاى شش جهت خواهدبود
قدر تو بقدر معرفت خواهدبود
در حسن صفت كوش كه در عرصه حشر
حشر تو به صورت صفت خواهدبود

٭٭٭٭٭٭٭

گر باده به كوه بر زنى رقص كند
ناقص بود آنكه باده را نقص كند
از باده مرا توبه چه مى‏فرمائى
روحيست كه او تربيت شخص كند

٭٭٭٭٭٭٭

گردون ز زمين هيچ گلى برنآرد
كش نشكند و هم به زمين نسپارد
گر ابر چو آب خاك را بردارد
تا حشر همه خون عزيزان بارد

٭٭٭٭٭٭٭

گر يك نفست به زندگانى گذرد
مگذار كه جز به شادمانى گذرد
زنهار كه سرمايه اين ملك جهان
عمر است چنان كش گذرانى گذرد

٭٭٭٭٭٭٭

گويند بهشت و حور عين خواهدبود
آنجا مى و شير و انگبين خواهدبود
گر ما مى و معشوق پرستيم رواست
چون عاقبت كار همين خواهدبود

٭٭٭٭٭٭٭

٭٭٭٭٭٭٭

لب بر لب كوزه هيچ دانى مقصود
يعنى لب من نيز چو لب‏هاى تو بود
آخر كه وجود تو نماند موجود
لبهات چنين شود به فرمان ودود

٭٭٭٭٭٭٭

من مَى خورم و هر كه چو من اهل بود
مى خوردن من به نزد او سهل بود
مى خوردن من حق به ازل مى‏دانست
گر مى نخورم علم خدا جهل بود

٭٭٭٭٭٭٭

مى خور كه سمن بسى سما خواهد شد
خوش زى كه سهى بسى سها خواهد شد
بر طرف چمن ز زندگانى برخور
زيرا چمن بسى چو ما خواهدشد

٭٭٭٭٭٭٭

نابرده به صبح در طلب شامى چند
ننهاده برون ز خويشتن گامى چند
در كسوت خاص آمده عامى چند
بدنام كننده نكو نامى چند

٭٭٭٭٭٭٭

وقتى كه طلوع صبح ازرق باشد
بايد به كفت مى مروّق باشد
گويند در افواه كه حق تلخ بود
بايد به همه حال كه مى حق باشد

٭٭٭٭٭٭٭

هر جرعه كه ساقيش به خاك افشاند
در ديده گرم آتش دل بنشاند
سبحان‏اللّه تو باده مى‏پندارى
آبى كه ز صد درد دلت برهاند

٭٭٭٭٭٭٭

هر چند دلم ز عشق محروم نشد
كم ماند ز اسرار كه مفهوم نشد
واكنون كه به چشم عقل درمى‏نگرم
معلومم شد كه هيچ معلوم نشد

٭٭٭٭٭٭٭

هر صبح كه روى لاله شبنم گيرد
بالاى بنفشه در چمن خم گيرد
انصاف مرا ز غنچه خوش مى‏آيد
كو دامن خويشتن فراهم گيرد

٭٭٭٭٭٭٭

ياران چو به اتّفاق ميعاد كنيد
خود را به جمال همدگر شاد كنيد
ساقى چو مى مغانه بر كف گيرد
بيچاره فلان را به دعا ياد كنيد

٭٭٭٭٭٭٭

يك باده هزار مرد بيدين ارزد
يك جرعه مى مملكت چين ارزد
در روى زمين ز باده خوشتر چه بود
تلخى كه هزار جان شيرين ارزد

٭٭٭٭٭٭٭

از بودنى اى دوست چه دارى تيمار
وز فكرت بيهوده دل و جان افكار
خرّم بزى و جهان به شادى گذران
تدبير نه با تو كرده‏اند آخر كار

٭٭٭٭٭٭٭

از گردش روزگار بهرى برگير
بر تخت طرب نشين به كف ساغر گير
از طاعت و معصيت خدا مستغنى است
بارى تو مراد خود ز عالم برگير

٭٭٭٭٭٭٭

افلاك كه جز غم نفزايند دگر
ننهند بجا تا نربايند دگر
ناآمدگان اگر بدانند كه ما
از دهر چه مى‏كشيم نايند دگر

٭٭٭٭٭٭٭

او را خواهى از زن و فرزند ببر
مردانه درآ ز خويش و پيوند ببر
هر چيز كه هست بند راهست تو را
با بند چگونه مى‏روى بند ببر
مردانه درآ ز خويش و پيوند ببر
خود را تو ز بند زن و فرزند ببر
هر چيز كه هست سدّ راهست تو را
با بند چگونه ره روى بند ببر

٭٭٭٭٭٭٭

زان مى كه شراب جاودانيست بخور
سرمايه لذّت جوانيست بخور

سوزنده چو آتش است ليكن غم را

سازنده چو آب زندگانيست بخور

٭٭٭٭٭٭٭

سنت مكن و فريضه حق بگذار
وان لقمه كه دارى ز كسان باز مدار
غيبت مكن خلق خدا را مازار
در عهده آن جهان منم باده بيار

٭٭٭٭٭٭٭

گر باده خورى تو با خردمندان خور
يا با پسر ساده رخ و خندان خور
بسيار مخور ورد مكن فاش مساز
اندك خور و گه‏گاه خور و پنهان خور

٭٭٭٭٭٭٭

وقت سحر است خيز اى طرفه پسر
پر باده لعل كن بلورين ساغر
كين يك دم عاريت در اين كنج فنا
بسيار بجوئى و نيابى ديگر

٭٭٭٭٭٭٭

آب رخ نوعروس رز پاك مريز
جز خون دل تائب ناپاك مريز
خون دو هزار تائب نامعلوم
بر خاك بريز جرعه بر خاك مريز

٭٭٭٭٭٭٭

از جمله رفتگان اين راه دراز
باز آمده‏اى كو كه خبر گيرم باز
هان بر سر اين دو راهه آز و نياز
چيزى نگذارى كه نمى‏آيى باز

٭٭٭٭٭٭٭

از روى حقيقتى نه از روى مجاز
ما لعبتكانيم و فلك لعبت باز
بازيچه همى كنيم بر نطع وجود
رفتيم به صندوق عدم يكيك باز

٭٭٭٭٭٭٭

اين چرخ كه با كسى نمى‏گويد راز
كشته به ستم هزار محمود و اياز
تن را به قضا سپار و با درد (با وقت)بساز
هركس كه شد از جهان نمى‏آيد باز
مى خور كه به كس عمرِ دوباره ندهند

٭٭٭٭٭٭٭

ايدل چو حقيقت جهان هست مجاز
چندين چه خورى غم اندرين قحطِ نياز
تن را به قضا سپار و با درد بساز
كين رفته قلم ز بهر تو نايد باز

٭٭٭٭٭٭٭

بازى بودم پريده از عالم راز
شايد كه برم ره از نشيبى به فراز
اينجا چو نيافتم كسى محرم راز
زان در كه در آمدم برون رفتم باز

٭٭٭٭٭٭٭

با تو به خرابات اگر گويم راز
به زانكه به محراب كنم بى‏تو نماز
اى اول و اى آخر خلقان همه تو
خواهى تو مرا بسوز خواهى بنواز

٭٭٭٭٭٭٭

حكمى كه از او محال باشد پرهيز
فرموده و امر كرده كز وى بگريز
آنگاه ميان امر و نهيش عاجز
اين قصه چنان بود كه كج‏دار و مريز

٭٭٭٭٭٭٭

٭٭٭٭٭٭٭

لب بر لب كوزه بردم از غايت آز
تا زو طلبم واسطه عمر دراز
(لب بر لب من نهاد و مى‏گفت به راز)
(با من به زبان حال مى‏گفت اين راز)
كوزه به زبان حال با من مى‏گفت
عمرى چو تو بوده‏ام با من ساز
(مى خور كه بدين جهان نمى‏آئى باز)

٭٭٭٭٭٭٭

از حادثه زمان زاينده مترس
وز هر چه رسد چو نيست پاينده مترس
اين يك دمه نقد را به عشرت بگذار
از رفته مينديش ز آينده مترس

٭٭٭٭٭٭٭

مرغى ديدم نشسته بر باره طوس
در پيش نهاده كلّه كيكاوس
با كلّه همى گفت كه افسوس افسوس
كو بانگ جرس‏ها و چه شد ناله كوس

٭٭٭٭٭٭٭

از آمده‏ها آب مكن زهره خويش
وز هر جهتى شور مكن شهره خويش
بردار ز دنياى دنى بهره خويش
زان پيش كه دهر بركشد دهره خويش

مهمان تو آمده‏است از عالم پاك
ميده تو به باده صبوحى مددش
زان پيش كه گويد انعم‏اللّه مساك

كردم همه مشكلات گردون را حل
بيرون جستم ز بند هر مكر و حيل
هر بند گشاده شد مگر بند اجل

٭٭٭٭٭٭٭

از خالق كردگار وز رب رحيم
نوميد نيم بجرم و عصيان عظيم
گر مست و خراب خفته باشم امروز
فردا بخشد به استخوان‏هاى رميم

٭٭٭٭٭٭٭

افسوس كه بى‏فائده فرسوده شديم
وز طاس(داس) سپهر سرنگون سوده شديم
دردا و ندامتا كه تا چشم(حشر)زديم
نابوده بكام خويش نابوده شديم

٭٭٭٭٭٭٭

اى چرخ ز گردش تو خورسند نيم
آزاد كنم كه لايق بند نيم
گر ميل تو با بى‏خرد و نااهل است
من نيز چنان اهل و خردمند نيم

٭٭٭٭٭٭٭

اى دوست بيا تا غم فردا نخوريم
وين يك دمه عمر(نقد)را غنيمت شمريم‏
فردا كه از اين دير فنا درگذريم
با هفت هزار سالگان همسفريم(سر بسريم)
(بى‏حكمش نيست هر گناهى كه مرا است‏
پس ما غم آينده ز بهر چه خوريم)

٭٭٭٭٭٭٭

ايزد چو نخواست آنچه من خواسته‏ام
كى گردد راست آنچه من خواسته‏ام
گر هست صواب آنچه او خواسته‏است
پس جمله خطا است آنچه من خواسته‏ام

٭٭٭٭٭٭٭

اى صاحب فتوى‏(اى مفتى شهر از تو)ز تو پركارتريم
با اين همه مستى ز تو هشيارتريم
تو خون كسان خورى و ما خون رزان
انصاف بده كدام خونخوارتريم

٭٭٭٭٭٭٭

اين چرخ فلك كه ما در او حيرانيم
فانوس خيال از او مثالى دانيم
خورشيد چراغ آن و عالم فانوس
ما چون صوريم كاندر آن گردانيم

٭٭٭٭٭٭٭

با رحمت تو من از گنه ننديشم
با توشه تو ز رنج ره ننديشم
گر لطف توام سفيدرو انگيزد
حقا كه ز نامه سيه ننديشم

٭٭٭٭٭٭٭

با نفس هميشه در نبردم چكنم
وز كرده خويشتن به دردم چكنم
گيرم كه ز من در گذرانى به كرم
زين شرم كه ديدى كه چه كردم چكنم

٭٭٭٭٭٭٭

برخيز و بيا تا مى گلرنگ كشيم
با نغمه عود و ناله چنگ كشيم
هش دار كه ايام تراويح گذشت
عيد است بيا تا مى گلرنگ كشيم
(عيد است بيا تا مى گلرنگ كشيم
با نغمه عود و ناله چنگ كشيم
با يار سبك روح دمى بنشينيم
رطلى دو سه باده گران سنگ كشيم)
(تا كى ز جفاى هر كسى ننگ كشيم
وز ناكس روزگار نيرنگ كشيم‏

٭٭٭٭٭٭٭

برخيز و بيا كه چنگ بر چنگ زنيم
مى نوش كنيم و نام بر ننگ زنيم
سجاده به يك پياله مى بفروشيم
وين شيشه زهد بر سر سنگ زنيم

٭٭٭٭٭٭٭

بر مفرش خاك خفتگان مى‏بينم
در زير زمين نهفته‏گان مى‏بينم‏
چندانكه به صحراى عدم مى‏نگرم
ناآمدگان و رفتگان مى‏بينم

٭٭٭٭٭٭٭

بى‏باده(هشيار)نبوده‏ام دمى تا هستم
ور خود شب قدر باشد آن من هستم
(امشب شب قدر است و من امشب مستم)
لب بر لب جام و سينه بر سينه خم
تا روز به گردن صراحى دستم

٭٭٭٭٭٭٭

تا چند اسيرِ عقل هر روزه شويم‏
در دهر چه صد ساله چه يك روزه شويم
در ده تو به كاسه مى از آن پيش كه ما
در كارگه كوزه‏گران كوزه شويم

٭٭٭٭٭٭٭

تا دست به اتفاق بر هم نزنيم
پائى به نشاط بر سر غم نزنيم
(شبها گذرد كه ديده بر هم نزنيم
تا پاى فراق بر سر غم نزنيم)
خيزيم دمى زنيم پيش از دم صبح
كين صبح بسى دمد كه ما دم نزنيم
(برخيز كه دم زنيم پيش از)

٭٭٭٭٭٭٭

تا ظن نبرى كه من به خود موجودم
يا اين ره خونخواره به خود پيمودم
چون بود و حقيقت من از او بوده‏است‏
من خود كه بدم كجا بدم كى بودم
(چون بود حقيقت مرا از وى بود
اين بود نبود من ز بودِ او بود)

٭٭٭٭٭٭٭

ترسم كه چو زين بيش به عالم نرسيم
با همنفسان نيز فراهم نرسيم
اين دم كه در اوئيم غنيمت شمريم
شايد كه به زندگى در آن دم نرسيم

٭٭٭٭٭٭٭

جانا من و تو نمونه پركاريم
سر گرچه دو كرده‏ايم يك تن داريم
بر نقطه روانيم همى دايره‏وار
تا آخر كار سر بهم باز آريم

٭٭٭٭٭٭٭

چون نيست مقام ما در اين دير مقيم
پس بى مى و معشوق خطائيست عظيم
(بى‏ساقى و معشوق عذابيست اليم)
تا كى ز قديم و محدث اى مرد سليم
چون من رفتم جهان چه محدث چه قديم

٭٭٭٭٭٭٭

در پاى امل چو من سر افكنده شوم
وز دست اجل چو مرغ سركنده(پركنده)شوم
زنهار گلم بجز صراحى مكنيد
شايد كه چو پر ز مى شوم زنده شوم

٭٭٭٭٭٭٭

در عشق تو صدگونه ملامت بكشم
ور بشكنم آن عهد غرامت بكشم
گر عمر وفا كند جفاهاى تو را
بارى كم از آنكه تا قيامت بكشم

٭٭٭٭٭٭٭

در مسجد اگرچه با نياز آمده‏ام
حقّا كه نه از بهر نياز آمده‏ام
اينجا روزى سجاده‏اى دزديدم
آن كهنه شداست باز باز آمده‏ام

٭٭٭٭٭٭٭

زينگونه كه من كار جهان مى‏بينم
عالم همه را يكان يكان مى‏بينم
سبحان‏الله به هر چه در مى‏نگرم
ناكامى خويشتن در آن مى‏بينم

٭٭٭٭٭٭٭

كو محرم راز تا بگويم يك دم
كز اول كار خود چه بوداست آدم
محنت زده سرشته از گل غم
يك چند جهان بگشت برداشت قدم
(محرم هستى كه با تو گويم يك دم)
(يك چند جهان بخورد)يك روز جهان بخورد)

٭٭٭٭٭٭٭

گرد ديگرى چگونه پرواز كنم
يا عشق توئى چگونه آغاز كنم
يك لحظه سرشك ديده مى‏نگذارد
تا چشم به روى دگرى باز كنم

٭٭٭٭٭٭٭

گر من ز مى مغانه مستم هستم
ور عاشق و رند و مى‏پرستم هستم
هر طايفه‏اى به من گمانى دارند
من زان خودم چنانكه هستم هستم
(ور كافر و گبر و بت پرستم هستم)
(من خود به همان صفت كه هستم هستم)

٭٭٭٭٭٭٭

گر من گنه روى زمين كردستم
عفو تو اميد است كه گيرد دستم
گفتى كه به روز عجز دستت گيرم
عاجزتر از اين مخواه كاكنون هستم

٭٭٭٭٭٭٭

گفتم كه دگر باده گلگون نخورم
مى خون رزانست دگر خون نخورم
پير خردم گفت به جد مى‏گويى
گفتم كه مزاح مى‏كنم چون نخورم

٭٭٭٭٭٭٭

گل گفت كه من يوسف مصر چمنم‏
ياقوت گرانمايه پُر دُر دهنم
گفتم چو تو يوسفى نشانى بنماى
گفتا كه به خون غرقه نگر پيرهنم

٭٭٭٭٭٭٭

گويند مرا كه مى پرستم هستم
گويند مرا فاسق و مستم هستم
در ظاهر من نگاه بسيار مكن
كاندر باطن چنانكه هستم هستم

٭٭٭٭٭٭٭

ما افسر خان و تاج كى بفروشيم
دستار قصب به بانگ نى بفروشيم
تسبيح كه پيك لشكر تزوير است
ناگاه به يك جرعه مى بفروشيم

٭٭٭٭٭٭٭

ما خرقه زهد در سر خم كرديم
در خاك خرابات تيمّم كرديم
باشد كه در اين ميكده‏ها دريابيم
عمرى كه در آن مدرسه‏ها گم كرديم
(ما جاى نمازى به لب خم كرديم
خود را به مى لعل چو مردم كرديم
در كوى خرابات مگر بتوان يافت
آن عمر كه در صومعه‏ها گم كرديم)

٭٭٭٭٭٭٭

مقصود ز جمله آفرينش مائيم
در چشم خرد جوهر بينش مائيم
اين دايره جهان چو انگشترى است
بى‏هيچ شكى نقش نگينش مائيم

٭٭٭٭٭٭٭

من ظاهر نيستى و هستى دانم
من باطن هر فراز و پستى دانم
با اين همه از دانش خود بيزارم
گر مرتبه وراى مستى دانم

٭٭٭٭٭٭٭

ميلم به شراب ناب باشد دائم
گوشم به نى و رباب باشد دائم
گر خاك مرا كوزه‏گران كوزه كنند
آن كوزه پر از شراب باشد دائم

٭٭٭٭٭٭٭

هر روز بگاه(صبح زود)در خرابات شوم
همراه قلندران بطامات شوم
چون عالِم سرّ والخفيات توئى
توفيقم ده تا به مناجات شوم

٭٭٭٭٭٭٭

هرگز به طرب شربت آبى نخورم (يم)
تا از كف اندوه شرابى نخورم(يم)
نانى نزنم(نيم)در (بر)نمك هيچ كسى(كهى)
تا از جگر خويش كبابى نخورم(يم)

٭٭٭٭٭٭٭

يك دست به مصحفيم و يك دست به جام
گه نزد(مرد)حلاليم و گهى نزد(مرد)حرام
مائيم درين گنبد نه پخته نه خام
نه كافر مطلق نه مسلمان تمام‏

٭٭٭٭٭٭٭

آن را كه وقوف است بر احوال جهان
شادى و غمِ جهان بر او شد يكسان
چون نيك و بد جهان بسر خواهدشد
خواهى همه درد باش و خواهى درمان

٭٭٭٭٭٭٭

اسرار ازل را نه تو دانى و نه من
وين حرف معمّا نه تو خوانى و نه من
هست از پس پرده گفتگوى من و تو
چون پرده برافتد نه تو مانى و نه من

٭٭٭٭٭٭٭

اى مانده شب و روز به دنيا نگران
انديشه نمى‏كنى تو از روز گران
آخر نفسى ببين و باز آى به خود
كايام چگونه مى‏كند با دگران

٭٭٭٭٭٭٭

برخيز و مخور غم جهان گذران
بنشين و جهان(خوشباش و دمى)به شادمانى گذران
در طبع جهان اگر وفايى بودى
نوبت به تو خود(به خود ار)نيامدى از دگران

٭٭٭٭٭٭٭

بر سينه غم‏پذير من رحمت كن
بر حال دل اسير من رحمت كن
بر پاى خرابات رَوِ من بخشاى
بر دست پياله‏گير من رحمت كن

٭٭٭٭٭٭٭

بشنو ز من اى زبده ياران كهن‏
دل تنگ مكن زين فلك بى سر و بن
بر گوشه عرصات سلامت بنشين
بازيچه دهر (چرخ)را تماشا ميكن

٭٭٭٭٭٭٭

جانها همه آب گشت و دلها همه خون
تا چيست حقيقت از پس پرده برون
اى با عَلمَت خرد رد و گردون دون
از تو دو جهان پر و تو از هر دو برون
اى با علمت خرد ردّ و گردون دون
از تو دو جهان پر و تو از هر دو برون

٭٭٭٭٭٭٭

چون حاصل آدمى در اين شورستان
جز خوردن غصه نيست يا كندن جان
خرم دل آن كسى كه زين جهان زود برفت
وآسوده كسى كه خود نيامد به جهان

٭٭٭٭٭٭٭

در دامن اين چرخ نوانگيز كهن
با دوست تو سر ز يك گريبان در كن
دستى كه زمانه را نه سر يافت نه بن
كوته مكن از مى كه دراز است سخن
دستى كه زمانه را نتابد سر و بن
كوته بكن از وى كه دراز است سخن

٭٭٭٭٭٭٭

روزى كه گذشت است از او ياد مكن
فردا كه نيامد است فرياد مكن‏
بر نامده و گذشته بنياد مكن
حالى خوشباش (و)عمر بر باد مكن

٭٭٭٭٭٭٭

زين گنبد گردنده بد افعالى بين
وز جمله دوستان جهان خالى بين
تا بتوانى تو يك نفس خود را باش
فردا منگر دى مطلب حالى بين

٭٭٭٭٭٭٭

قومى متفكّرند در مذهب و دين
جمعى متحيرند در شك و يقين
ناگاه مناديى در (بر)آيد ز كمين
كاى بيخبران راه نه آنست و نه اين

٭٭٭٭٭٭٭

گر بر فلكم دست بدى چون يزدان
برداشتمى من اين فلك را ز ميان
وز نو(از خود) فلكى دگر چنان ساختمى
كآزاده به كام دل رسيدى آسان

٭٭٭٭٭٭٭

گويند مرا ز مى كه كمتر خور از اين
(گويند براى مى كه كمتر خور ازين)
(گويند مرا كه مى بخور كمتر ازين)
عذرم رخ(لب)يار و باده صبحدم است
انصاف بده چه عذر روشن‏تر ازين

٭٭٭٭٭٭٭

نتوان دل شاد را به غم فرسودن
وقتِ خوش خود به سنگ محنت سودن
در دهر كه داند(كس غيب چه داند)كه چه خواهدبودن
مَى بايد و معشوق(و)بكام آسودن

٭٭٭٭٭٭٭

ننگى است(نيك است) بنام نيك مشهور شدن
عار است ز جور چرخ رنجور شدن
خمار به بوى آب انگور شدن
به زانكه به زهد خويش مشهور شدن

٭٭٭٭٭٭٭

مسكين دلِ دردمندِ ديوانه من
هشيار نشد ز عشق جانانه من
روزى كه شراب عاشقى در دادند(مى‏دادند)
در خون جگر زدند پيمانه من

٭٭٭٭٭٭٭

مى خوردن و گِردِ نيكوان گرديدن
به زانكه به زرق (بهتر ز هزار)زاهدى ورزيدن
گر مردم ميخواره به دوزخ باشند
پس روى بهشت كس نخواهد ديدن
(گر عاشق و مست دوزخى خواهد بود)

٭٭٭٭٭٭٭

آن قصر كه بر چرخ همى زد پهلو
بر درگه او شهان نهادندى رو
ديديم بسر (كه بر«در») كنگره‏اش فاخته‏اى
بنشسته همى گفت(بنشسته و مى‏گفت)كه كوكو كوكو

٭٭٭٭٭٭٭

آنم كه(اى آنكه)پديد گشتم از قدرت تو
پرورده شدم به ناز(صد ساله شدم بناز)در نعمت تو
صد سال به امتحان گنه خواهم كرد
تا(يا)جرم منست بيش يا رحمت تو

٭٭٭٭٭٭٭

از آمدن و رفتن ما سودى كو
وز تارِ وجودِ عمرِ ما پودى كو
(وز بارِ اميد در جهان بودى كو)
چندين سر و پاى نازنينان جهان
مى‏سوزد و خاك مى‏شود دودى كو
(در چنبر چرخ جسم چندين پاكان)

٭٭٭٭٭٭٭

از تن چو برفت جان پاك من و تو
خشتى دو نهند بر(در)مغاك من و تو
وانگه ز براى(ز بهر)خشت گور دگران
در كالبدى كشند خاك من و تو

٭٭٭٭٭٭٭

اى رفته به چوگان قضا همچون گو
چپ ميرو و راست مى‏دَو و هيچ مگو

٭٭٭٭٭٭٭

اين چرخ فلك بهر هلاك من و تو
قصدى دارد به جان پاك من و تو
بر سبزه نشين بتا(بيا كه بس)« پياله‏كش »كه بس دير نماند
تا سبزه برون دمد ز خاك من و تو
(اى بس كه نباشى «شيم» و ازين چرخ كبود
تابد مه و خور بر سر خاك من و تو)
(مى خور كه فلك بهر هلاك من و تو
قصدى دارد به جان پاك من و تو )
(در سبزه نشين و مَىِ روشن ميخور
كاين سبزه بسى دمد ز خاك من و تو)

٭٭٭٭٭٭٭

بردار پياله و سبو اى دلجو(ى)
برگرد بگرد سبزه‏زار و لب جو(ى)
خوشخوش بخرام گرد باغ و لب جو(ى)
بس شخص عزيز را كه چرخ بدخو(ى)
كاين چرخ بسى قدّ بتان مهرو(ى)
صد بار پياله كرد و صد بار سبو(ى)

٭٭٭٭٭٭٭

مائيم خريدار مَى كهنه و نو
وانگاه فروشنده عالم به دو جو
گفتى كه پس از مرگ كجا خواهى رفت‏
مَى پيش من آر و هر كجا خواهى رو

٭٭٭٭٭٭٭

ناكرده گناه در جهان كيست بگو
(و)آنكس كه گنه نكرد چون زيست بگو
من بد كنم و تو بد مكافات دهى
پس فرق ميان من و تو چيست بگو

٭٭٭٭٭٭٭

از هر چه بجز مى است كوتاهى به
مى هم ز كف بتان خرگاهى(وز دست بتان مست)به
مستى و قلندرى و گمراهى به
يك جرعه مَى ز ماه تا ماهى به

٭٭٭٭٭٭٭

انديشه عمر بيش در شست منه
هر جا كه قدم نهى بجز مست منه
( چون عمر زياده گردد از شست منه ) ( اندازه عمر بيش از شست منه )
زان پيش كه از خاك و گلت كوزه كنند
تو كوزه ز پيش(ز دوش)و كاسه از دست منه

٭٭٭٭٭٭٭

اى بيخبر از كار جهان هيچ نه
بنياد تو باد است از آن هيچ نه
شد حدّ وجود تو ميان دو عدم
اطراف تو هيچ در ميان هيچ نه

٭٭٭٭٭٭٭

اين چرخ چو طاسى است نگون افتاده
در وى همه زيركان زبون افتاده
در دوستى شيشه و ساغر نگريد(صراحى و جام نگر)
لب بر لب و در ميانه خون افتاده

٭٭٭٭٭٭٭

پيرى ديدم به خواب مستى خفته
وز گرد شعور خانه تن رفته
مى خورده و مست خفته و آشفته
واللّه لطيف بعباده گفته

٭٭٭٭٭٭٭

تا كى غم آن خورم كه دارم يا نه
وين عمر به خوشدلى گذارم يا نه
پر كن قدح باده كه معلومم نيست
كاين دم كه فرو برم برآرم يا نه

٭٭٭٭٭٭٭

تن در غم روزگار بيداد مده
ما را ز غم گذشتگان ياد مده
دل جز به سر زلف پريزاد مده
بى‏باده مباش و عمر بر باد مده

٭٭٭٭٭٭٭

جانا ز كدام دست برخواسته‏اى
كز طلعت خويش ماه را كاسته‏اى
خوبان جهان به عيد رو آرايند
تو عيد به روى خويش آراسته‏اى

٭٭٭٭٭٭٭

چند از پى حرس و آز تن فرسوده‏
سرگشته دوى گرد جهان بيهوده
رفتند و رويم و ديگر آيند و روند
يكدم به مراد خويشتن نابوده

٭٭٭٭٭٭٭

دانى ز چه روى اوفتاده‏است و چه راه
آزادى سرو و سوسن اندر افواه
كين دارد ده زبان وليكن خاموش
وآن دارد دو صد دست وليكن كوتاه

٭٭٭٭٭٭٭

روزى بينى مرا تو مست افتاده
در پاى تو سر نهاده پست افتاده
دستار ز سر قدح ز دست افتاده
در حلقه زلف بت‏پرست افتاده

٭٭٭٭٭٭٭

فرياد كه عمر رفت بر بيهوده
هم لقمه حرام هم نفس آلوده
فرموده ناكرده سيه رويم كرد
فرياد ز كردهاى نافرموده

٭٭٭٭٭٭٭

مشنو سخن دهر هم‏آواز شده
مى‏خواه و حريف مى و دمساز شده
كان كز كس مادر آمد امروز برون
فردا بينى به كون زن باز شده
(كم خور غم روزگار ناساز شده
مى خور ز كف ساقى دمساز شده)

٭٭٭٭٭٭٭

من ترك همه گيرم و ترك مى نى
وز جمله گزير باشدم از وى نى
آيا بود آنكه من مسلمان گردم
پس ترك مى مغانه گيرم هى هى
(من توبه كنم از همه چيز از مى نى)
من ترك همه كردم و ترك مى نى

٭٭٭٭٭٭٭

نقشى است كه بر وجود ما ريخته‏اى
صد بوالعجبى ز ما بر انگيخته‏اى
من زان به از اين نمى‏توانم بودن
كز بوته مرا چنين فرو ريخته‏اى

٭٭٭٭٭٭٭

يك جرعه مىِ كهنه ز ملكِ نو به‏
وز هر چه نه مى طريق بيرون رو به
جاميش به از ملك فريدون صد بار
خشت سر خم ز تاج كيخسرو به

٭٭٭٭٭٭٭

٭٭٭٭٭٭٭

ابريق مى مرا شكستى ربى
بر من در عيش را ببستى ربى
(بر خاك فكندى مى گلگون مرا (بر خاك بريختى مى ناب مرا)
من مى خورم و تو مى‏كنى بدمستى
خاكم به دهن مگر تو مستى ربّى
(كه طرفه مستى)

 ٭٭٭٭٭٭٭

از آمدن بهار و از رفتن دى
اوراق وجود ما همى گردد طى
مى خور مخور اندوه كه گفته است حكيم
غم‏هاى جهان چو زهر و ترياكش مى

٭٭٭٭٭٭٭

از دفتر عمر برگرفتم(مى‏گشودم)فالى
ناگاه ز سوز سينه صاحب حالى
مى‏گفت خوشا كسى كه اندر بر او
يارى است چو ماهى و شبى چون سالى

٭٭٭٭٭٭٭

از دير برون آمده ناپاك تنى
وز دود جهنم به تنش پيرهنى
بشكست صراحيم كه عمرش كم باد
وانكه چه مى لطيف و مرد چو منى
(بشكست و بريخت آن نه مردى نه زنى‏
يك شيشه مى لعل كه مردى و منى)

٭٭٭٭٭٭٭

افتاد مرا با مَى و مستى كارى

خلقم ز چه مى‏كند ملامت بارى

اى كاش كه هر حرام مستى كردى

تا من به جهان نديدمى هشيارى

٭٭٭٭٭٭٭

اى از حرم ذات تو عقل آگه نى
وز معصيت و طاعت ما مستغنى
مستم ز گناه و وز رجاء هشيارم
اميد به رحمت (ز رحمت)تو دارم يعنى

٭٭٭٭٭٭٭

اى باده تو شربتِ منِ رسوائى(لالائى)
چندان بخورم تو را من شيدائى
(اى باده ناب و اى مى مينائى
چندان بكشم تو را ز روشن رائى)
كاز دور مرا هر كه ببيند گويد
اى خواجه(اى خورده)شراب از كجا مى‏آئى

٭٭٭٭٭٭٭

اى باده خوشگوار در جام بهى
بر پاى خرد تمام بند و گرهى
هركس كه ز تو (ز خود)خورد امانش ندهى
تا گوهرِ او بر كف دستش ننهى

٭٭٭٭٭٭٭

اى چرخ دلم هميشه غمناك كنى
پيراهن خوشدلىّ من چاك كنى
بادى كه به من وزد تو آتش كنيش
آبى كه خورم در دهنم خاك كنى

٭٭٭٭٭٭٭

اى چرخ همه خسيس را چيز دهى
گرمابه و آسياب و كاريز(دهليز)دهى
آزاده به نان شب گروكان بنهد
شايد كه بر اين چنين فلك تيز دهى

٭٭٭٭٭٭٭

اى دل تو به اسرار معمّا نرسى
در نكته زيركان دانا نرسى
اينجا به مَى و جام بهشتى ميساز
كانجا كه بهشت است رسى يا نرسى

٭٭٭٭٭٭٭

اى دهر به كرده‏هاى خود معترفى
در زاويه جور و ستم معتكفى
نعمت به خسان دهى و زحمت به كسان
زين هر دو برون نه خرى يا خرفى

٭٭٭٭٭٭٭

اى كوزه‏گرا بكوش اگر هشيارى
تا چند كنى بر گل آدم خوارى
انگشت فريدون و كف كيخسرو
بر چرخ نهاده‏اى چه مى‏پندارى

٭٭٭٭٭٭٭

با ما تو هر آنچه گوئى از كين گوئى
پيوسته مرا ملحد و بيدين گوئى
من خود مقرم بدانچه گوئى ليكن
انصاف بده تو را رسد كين گوئى

٭٭٭٭٭٭٭

بر سنگ زدم دوش سبوى كاشى
سرمست بدم كه كردم اين اوباشى(سر خوش بودم كه)
با من به زبان حال مى‏گفت سبو
من چون تو بدم تو نيز چون من باشى

٭٭٭٭٭٭٭

بر كوزه‏گرى پرير كردم گذرى
از خاك همى نمود هر دم هنرى
من ديدم اگر نديد هر بى‏بصرى
خاك پدرم در كف هر كوزه‏گرى

٭٭٭٭٭٭٭

پيرى ديدم به خانه خمّارى
گفتم نكنى ز رفتگان اخبارى
گفتا مى خور كه همچو تو بسيارى
رفتند خبر باز نيامد بارى

٭٭٭٭٭٭٭

تا چند ز ياسين و برات اى ساقى
بنويس به ميخانه برات اى ساقى
روزى كه برات ما به ميخانه برند
آن روز به از شب برات اى ساقى

٭٭٭٭٭٭٭

تن زن چو بزير فلك بيباكى
مى نوش چو در جهان آفت ناكى
چون اول و آخرت بجز خاكى نيست
انگار كه بر خاك نه‏اى در خاكى

٭٭٭٭٭٭٭

چون آگهى اى پسر ز هر اسرارى
چندين چه خورى بيهوده تيمارى
چون مى‏نرود به اختيارت كارى
خوش باش در اين نفس كه هستى بارى

٭٭٭٭٭٭٭

٭٭٭٭٭٭٭